Có thể mẹ chưa biết: Điều gì khiến bé hay thức giấc giữa đêm?

“Đêm qua con lại thức 3 lần”, “Bé cứ đặt xuống là tỉnh”, “Bao giờ con mới ngủ xuyên đêm?”, đây là những băn khoăn rất thường gặp ở các mẹ trong những năm tháng đầu đời của con.

Tuy nhiên, thức giấc giữa đêm không đồng nghĩa với việc bé đang có vấn đề về giấc ngủ. Trong năm đầu tiên, giấc ngủ của trẻ thay đổi liên tục cùng với sự trưởng thành của hệ thần kinh, nhịp sinh học và nhu cầu dinh dưỡng.

Vì sao bé thường thức giấc giữa đêm?

1. Chu kỳ ngủ của bé vẫn đang phát triển

Khác với người lớn, trẻ sơ sinh chưa có nhịp ngủ - thức ổn định ngay từ khi chào đời. Trong những tuần đầu, giấc ngủ của trẻ được phân bổ khá đều trong 24 giờ và chưa hình thành rõ nhịp ngày - đêm. Nhịp sinh học dần trưởng thành trong những tháng tiếp theo, cùng với đó là sự gia tăng các khoảng ngủ dài vào ban đêm.

Vì vậy, khi chuyển từ một chu kỳ ngủ sang chu kỳ khác, bé có thể cựa mình, vung tay, đá chân, rên nhẹ hoặc hé mắt rồi tự ngủ lại. Đây có thể chỉ là một phần bình thường của quá trình phát triển giấc ngủ.

2. Bé đói và vẫn cần bú đêm

Trong những tháng đầu đời, nhu cầu dinh dưỡng của trẻ vẫn khiến bé thức dậy để bú. Ngay cả ở nhóm trẻ 6 tới 12 tháng, một nghiên cứu trên 715 trẻ cho thấy 78,6% vẫn thường xuyên thức giấc ít nhất một lần mỗi đêm, và 61,4% vẫn có ít nhất một cữ sữa ban đêm. Số lần thức và số lần bú đêm có xu hướng giảm khi trẻ lớn hơn.

3. Bé nóng, lạnh hoặc cảm thấy không thoải mái

Nhiệt độ môi trường và trang phục cũng có thể ảnh hưởng đến sự thoải mái của trẻ khi ngủ. Đặc biệt, mặc quá nhiều lớp vì sợ bé bị lạnh không phải lúc nào cũng là lựa chọn tốt. Ba mẹ nên chú ý các dấu hiệu như đổ mồ hôi, da nóng hoặc ửng đỏ để nhận biết trẻ có thể đang bị quá nóng.

Với trẻ dưới 1 tuổi, khu vực ngủ cũng nên được giữ thông thoáng và an toàn; theo đó, không nên đặt chăn rời, gối, thú bông hoặc các vật mềm khác trong khu vực ngủ của trẻ.

Vậy bé có nhất thiết phải ngủ liền mạch cả đêm?

Theo Chuyên gia Nhi khoa Ngô Quang Trì (Chuyên gia chăm sóc sức khỏe và nghiên cứu dinh dưỡng nhi khoa, Trung Quốc), việc ngủ không liền mạch ở trẻ sơ sinh là tự nhiên, hầu hết trẻ đến 2 tuổi hoặc thậm chí 3 tuổi mới có thể ngủ liền mạch. 

Do vậy, cần điều chỉnh lịch sinh hoạt phù hợp với độ tuổi và nhu cầu của trẻ. Bởi thói quen ngủ có liên quan chặt chẽ đến tính cách, tâm trạng, độ tuổi của trẻ. Trẻ sơ sinh gần như ngủ và bú suốt 24 giờ mỗi ngày, chỉ có số ít trẻ ngủ được liền mạch suốt đêm. Vì vậy, không nên quá ép trẻ phải ngủ liền mạch.

Một nghiên cứu khác trên trẻ 6 tới 12 tháng, cũng ghi nhận tình trạng thức giấc ban đêm rất phổ biến, đặc biệt ở trẻ bú mẹ.

Vì vậy, thay vì cố ép bé phải ngủ xuyên đêm, mẹ có thể tập trung vào việc xây dựng một nhịp sinh hoạt phù hợp với độ tuổi, duy trì trình tự trước giờ ngủ và tạo môi trường ngủ yên tĩnh, tối, thoải mái.

Đặc biệt, không nên tự ý bỏ cữ bú đêm chỉ với mục đích khiến bé ngủ lâu hơn. Nếu trẻ không được cung cấp đủ thức ăn kịp thời, chất lượng giấc ngủ bị ảnh hưởng nghiêm trọng, có thể dẫn đến tình trạng suy dinh dưỡng và thiếu hụt hormone tăng trưởng, khiến sự phát triển của trẻ bị chậm lại.

Bên cạnh đó, một bộ đồ ngủ dễ chịu cũng là một phần của giấc ngủ, để giúp mẹ mặc cho bé đúng cách và kiểm tra thân nhiệt của bé chuẩn xác hơn khi ngủ, Nous sẽ “mách mẹo” cho mẹ ở bài viết sau!

*Nguồn tham khảo:

Dias, C. C., Figueiredo, B., Rocha, M., & Field, T. (2018). Reference values and changes in infant sleep-wake behaviour during the first 12 months of life: A systematic review. Journal of Sleep Research, 27(5), e12654.

Henderson, J. M. T., France, K. G., Owens, J. L., & Blampied, N. M. (2010). Sleeping through the night: The consolidation of self-regulated sleep across the first year of life. Pediatrics, 126(5), e1081-e1087.

Pennestri, M. H., et al. (2018). Uninterrupted infant sleep, development, and maternal mood. Pediatrics, 142(6), e20174330.

Ngô Quang Trì (2025). Nuôi con chuẩn Nhi khoa. NXB Tri thức, 41.