Rôm sảy ở trẻ sơ sinh: 6 dấu hiệu mẹ cần biết và cách xử trí

Rôm sảy là một trong những vấn đề da thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, đặc biệt trong thời tiết nóng ẩm, nhiều mồ hôi. Những nốt nhỏ li ti có thể xuất hiện đột ngột sau khi bé nóng, ngủ lâu hoặc mặc nhiều lớp quần áo.

Vì sao con bị rôm sảy?

Rôm sảy, hay miliaria, là tình trạng phát ban xảy ra khi các ống tuyến mồ hôi bị tắc nghẽn, khiến mồ hôi bị giữ lại và thoát vào các lớp của da. Tình trạng này thường liên quan đến môi trường nóng, ẩm và sự che phủ/bịt kín da. Trẻ sơ sinh có nguy cơ cao hơn do cấu trúc và chức năng của tuyến mồ hôi vẫn đang trong quá trình trưởng thành. 

Phần lớn trường hợp rôm sảy không nghiêm trọng và có thể cải thiện khi da được làm mát, khô thoáng. Tuy nhiên, việc nhận biết đúng rôm sảy sẽ giúp mẹ tránh nhầm lẫn với chàm da, viêm da hoặc các tình trạng cần được chăm sóc y tế.

Cách nhận biết tình trạng da bé

Rôm sảy không phải lúc nào cũng biểu hiện giống nhau. Tùy mức độ tắc nghẽn của tuyến mồ hôi, trên da bé có thể xuất hiện:

• Nốt nhỏ màu đỏ hoặc hồng, thường kích thước vài mm, có thể kèm cảm giác ngứa hoặc châm chích.
• Mụn nước nhỏ, trong như giọt sương, thường không có nền da đỏ, đặc trưng của miliaria crystallina (tên y khoa của dạng rôm sảy nông và nhẹ nhất).
• Sẩn đỏ hoặc sẩn-mụn nước, thường xuất hiện ở thân mình, cổ và những vùng da bị che phủ hoặc có nếp gấp.
• Trong một số trường hợp, có thể xuất hiện mụn mủ nhỏ.
• Tình trạng thường rõ hơn khi bé nóng hoặc đổ nhiều mồ hôi và có xu hướng giảm khi được làm mát, giảm bí và hạn chế tiết mồ hôi.

Tuy nhiên, mẹ không nên dùng riêng màu sắc hay hình dạng nốt để tự chẩn đoán rôm sảy. Ở trẻ sơ sinh, nhiều bệnh lý khác cũng có thể gây sẩn, mụn nước hoặc mụn mủ. Nếu bé có sốt, lừ đừ, bú kém, tổn thương lan nhanh, phồng rộp, rỉ dịch hoặc mụn mủ nhiều, cần được bác sĩ đánh giá để loại trừ nhiễm trùng và các bệnh da khác.

Mẹ nên làm gì để giúp bé dễ chịu hơn?

Khi bé xuất hiện rôm sảy, điều quan trọng nhất là giúp da giảm nóng và hạn chế mồ hôi, thay vì cố gắng sử dụng nhiều sản phẩm bôi ngoài da, mẹ nên loại bỏ các yếu tố gây nóng và bí là bước chăm sóc đầu tiên. 

1. Giữ môi trường sống mát và thông thoáng

Mẹ nên duy trì không gian ngủ và sinh hoạt mát mẻ, thông thoáng, đặc biệt trong những ngày nhiệt độ và độ ẩm cao. 

2. Giảm các lớp quần áo không cần thiết

Không nên mặc quá nhiều lớp cho bé chỉ vì lo bé bị lạnh. Quần áo quá dày, chật hoặc không thoáng có thể làm tăng nhiệt độ tại bề mặt da và giữ mồ hôi lại, đặc biệt ở cổ, lưng và các nếp gấp. Nên lựa chọn quần áo nhẹ, rộng vừa phải và thoáng khí, đồng thời thay ngay khi quần áo bị ướt đẫm mồ hôi. Mẹ có thể tham khảo chất liệu phù hợp với da bé theo gợi ý của Nous.

3. Giữ da khô, hạn chế ma sát

Sau khi bé ra nhiều mồ hôi hoặc tắm, mẹ nên nhẹ nhàng thấm khô da, chú ý các vùng có nếp gấp như cổ, nách và bẹn. Không nên chà xát mạnh lên vùng đang nổi rôm vì ma sát có thể làm da thêm kích ứng. 

4. Tắm và làm mát da bằng cách nhẹ nhàng

Tắm bằng nước mát hoặc ấm vừa phải có thể giúp làm dịu và giảm nhiệt trên da. Sau đó, mẹ nên để da khô tự nhiên hoặc thấm nhẹ bằng khăn mềm. Không cần kỳ cọ vùng da bị rôm để “làm sạch” các nốt rôm. 

5. Không tự ý bôi quá nhiều sản phẩm lên vùng da bị rôm

Vì cơ chế của rôm sảy liên quan đến tắc nghẽn tuyến mồ hôi, việc phủ thêm những sản phẩm quá bí hoặc gây occlusion lên da có thể không có lợi 

6. Theo dõi thay đổi của da

Rôm sảy thường cải thiện tương đối nhanh sau khi bé được đưa ra khỏi môi trường nóng và giảm tình trạng đổ mồ hôi; nhiều trường hợp có thể khỏi trong 1–2 ngày. Nếu tổn thương không cải thiện, lan rộng, xuất hiện mụn mủ, rỉ dịch, đóng vảy hoặc bé có biểu hiện sốt, khó chịu nhiều, mẹ nên đưa bé đi khám để loại trừ nhiễm trùng hoặc những bệnh lý da khác.

*Nguồn tham khảo:

Zuniga, R., & Nguyen, T. (2017). Newborn skin: Common skin problems. Maedica, 12(1), 42-47. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5574071/ 

Ngô Quang Trì (2025). Nuôi con chuẩn Nhi khoa. NXB Tri thức, 41.